12 Years a Slave slingert slavernij het geweten in

Filmrecensie: “12 Years A Slave” doet slavenlied voortleven

In een van de heftigste scènes uit 12 Years a Slave hangt de hoofdpersoon Solomon Northup (Chiwetel Ejiofor) in een strop aan een boom. Met een voet raakt hij ternauwernood de grond en strijdt hij op wegglijdend modder voor zijn leven. Een van zijn slavendrijvers wilde hem ophangen voor een grote mond. De bruut wordt op tijd weggejaagd door zijn leidinggevende en die laat Northup hangen. Het decor is prachtige dag in de jaren veertig van de negentiende eeuw in het zuiden van Amerika op een vredig ogende boerderij. Regisseur Steve McQueen laat Ejiofor minutenlang bungelen terwijl het leven achter hem langzaam wordt hervat. Deuren gaan open, slaven gaan door met hun opgedragen werkzaamheden. Ze willen hun kalm spartelende lotgenoot niet zien en grijpen niet in. Northup vecht en wacht in stilte op zijn redding.

"12 Years A Slave" lynching scene

Het beeld is tekenend voor de derde film van de Britse McQueen, die zijn carrière begon als videokunstenaar in Londen. De gruwelen van de slavernij vermijdt hij allesbehalve. We zien Michael Fassbender als sadistische slaveneigenaar die helemaal losgaat met een zweep op zijn oogappel Patsey, een sterke rol van de Keniaanse actrice Lupita Nyong’o. Hij stopt pas als haar rug helemaal openligt en zegt dan dat hij staat te genieten. We zien verkrachtingen, afranselingen, moorden, slaven die dood neervallen van de hitte en het harde werken en het onvermogen van de rest om op te staan tegen het geweld.

Lupita Nyong’o in "12 Years A Slave"Het drama 12 Years A Slave is gebaseerd op de autobiografie van Northup, een violist en zoon van een bevrijde slaaf. McQueen werd op het boek geattendeerd door zijn vrouw, de Nederlandse journaliste Bianca Stigter, en was meteen gegrepen door zijn verhaal.

Northup werd als vrij man geboren in New York en was een getalenteerd musicus. Hij wordt door twee bandieten dronken gevoerd en verkocht aan slavendrijvers. Eenmaal gekidnapt naar het zuiden van Amerika, waar slaven nog niet waren bevrijd, wordt hij omgedoopt tot Platt en gestript van zijn rechten. De herinneringen aan wie hij is, worden uit zijn lijf gestampt door een blanke man verblind door geld of macht, of allebei.

De muziek in het drama is samengesteld door Hans Zimmer, die talloze Hollywoodproducties op zijn naam heeft staan. Hij durfde het in eerste in stantie niet aan om de muziek te componeren, vanwege het zware thema. Hij schakelde hulp in van John Legend, die zich onder meer toelegde op Roll, Jordan, Roll, dat hij a cappella inzong. “We hebben deze film nodig als een rekening voor Amerikanen om in te begrijpen hoe afschuwelijk de slavernij was”, zei Legend in een interview. Onder anderen Alicia Keys, Gary Clark en Chris Cornell werkte aan het album mee.

De 44-jarige McQueen werkt altijd met een vaste club filmmakers. Fassbender zit in al zijn films en hij werkt altijd met director of photography Sean Bobbitt. “Dat is mijn band”, zei de filmmaker in een interview met de BBC. “Als we samenkomen, maken we een album. Michael is Jagger. Sean is de drummer. Iedereen wil Keith Richards zijn, maar het spijt me. Ik ben Keith.” Met zijn vaste groep maakte hij eerder Hunger over de eveneens expliciete hongerstaking van de Ierse IRA-gevangenen in de jaren tachtig en Shame over een seksverslaafde New Yorker. Aan de cast voor 12 Years a Slave voegde hij onder meer Ejiofor, die Northup weergaloos speelt, Benedict Cumberbatch, Sarah Paulson, Paul Giamatti (als de ingemene slavenhandelaar ironisch Freedom genaamd) en Brad Pitt toe, waarmee hij een overtuigend team te pakken heeft dat weet te raken. Of eigenlijk om de oren weet te slaan.

Na het zien van 12 Years a Slave ben je overmand door emoties. Woede, haat zelfs, verslagenheid, verdriet en schaamte. Je zit in je bioscoopstoel of je net emotioneel bent afgetuigd. Zoals McQueen in Shame de automutilatie van een verslaafde toont, laat hij in 12 Years a Slave de bruutheid van de heersende meerderheid en de machteloosheid van onderdukten zien. Solomon moest twaalf jaar van zijn leven doorbrengen als Platt, de duur van een jeugd. De film laat je achter met de gruwel dat verreweg de meeste slaven Freedom alleen kennen als sadist.

Deze recensie is in iets ander vorm verschenen op intosoul.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s