Habemus Papam: Luchtig drama over panikerende paus

Michel Piccoli als tobbende paus in Habemus Papam

Michel Piccoli als tobbende paus in Habemus Papam

Wat als een gekozen Paus niet als opvolger van Petrus op aarde wil fungeren? Als hij paniek- en angstaanvallen krijgt bij de gedachte 1 miljard gelovigen geestelijk te moeten voorgaan? Dan heeft de katholieke kerk er een groot PR-probleem bij, dat waarschijnlijk net als het verkiezen van een paus in het diepste geheim moet worden opgelost, hopla in de propvolle doofpot. Gepaard met leugentjes voor bestwil en geïmproviseerde rituelen. Een perfecte premisse voor een film. In Habemus Papam, de woorden die door de oudste kardinaal worden gesproken als het conclaaf een nieuwe paus heeft aangewezen, wordt het de nieuwbakken paus allemaal te veel. Op het moment dat zijn naam verbonden zal zijn aan het pausschap, haakt kardinaal Melville – ontroerend gespeeld door Michel Piccoli, die overigens veel weg heeft van paus Johannes Paulus II – af. De gelovigen weten dat er een paus is gekozen, maar niet wie. De kardinaal hoort de paus gillen, ziet hem in paniek wegrennen, waarna hij achteruit de Sint Pieter inloopt.

Nanni Moretti’s vorige film Il Caimano maakte gehakt van de egocentrische Silvio Berlusconi en in Habemus Papam neemt hij het katholicisme op de hak, maar wel met een knipoog. Het Vaticaan zou de humor van de film zelfs nog in kunnen zien. In Cannes werd de film van de regisseur die ongemakkelijkheden en politiek activisme niet mijdt, lauwtjes ontvangen. Critici vonden dat Moretti de katholieke kerk spaart en het een zonde dat hij kansen laat liggen, om kritiek te uiten op de vele schandalen. Toch vindt Moretti dat hij de film heeft gemaakt, die hij wilde afleveren.

In de eerste minuten van de film, zou het nog een intens drama kunnen worden. Moretti neemt de tijd om de tradities en ceremonies te tonen in een indrukwekkende set vol figuranten. De kardinalen lopen langzaam het conclaaf aan waar in het diepste geheim wordt overlegd. Dit klinkt allemaal heel verheven en ingewikkeld, maar in Habemus Papam komt het erop neer dat alle kardinalen op een papiertje hun favoriet opkrabbelen net zolang tot er een redelijk unaniem besluit is gekomen. In feiten gebeurt dit bij een altaar voor het schilderij Het Laatste Oordeel van Michelango. Moretti toont het als een vergadering van scholieren die een nieuwe klassenvoorzitter moeten kiezen

Regisseur Nanni Moretti als psycholoog met paus Michel Piccoli

Regisseur Nanni Moretti als psycholoog met paus Michel Piccoli

Moretti, zelf ook niet religieus, treedt op als ‘de beste psycholoog’ van de wereld en moet de verschrokken Vader van zijn vrees afhelpen, maar de sessie is totaal zinloos omdat hij nergens over mag beginnen (seksuele fantasieën? Nee. Zijn moeder? Nee. Zijn dromen? Dat ligt eraan). In plaats van de relatie tussen de sceptische en arrogante psycholoog en de onzekere, goedgelovige paus uit te diepen, ruilen de twee tegenpolen van habitat.

De kardinalen moeten niks hebben van de psycholoog, maar slikken wel bij bosjes antidepressiva of zijn aan de drank. De paus, want hij is verkozen en dus is er geen weg terug, weet te vluchten, maar dat wordt de kardinalen niet verkend. De psycholoog mag het Vaticaan niet verlaten zolang de naam van de nieuwe paus nog niet naar buiten is gebracht en Melville op zijn beurt vlucht de stad in, waar hij door de straten zwerft als een gewone man. Hij praat tegen zichzelf in bussen en bezoekt cafés en theaters.

Habemus Papam is een komische film met beachvolleyballende kardinalen, die wellicht belachelijk genoemd kunnen worden. Een Italiaanse atheïst, of een alien die voor het eerst op aarde land en toevallig op het Vaticaan zou landen, kan dat ook zeggen van de rituelen die de katholieke kerk heeft: mannen in jurken die in een afgesloten ruimte op een groot plein waar honderden gelovigen staan te popelen een glimp op te vangen van de nieuwe Paus (komt daar het werkwoord popelen vandaan?). Ondertussen kiezen de  bejaarde heren met puntmuts een leider uit, die vervolgens naar de honderden gelovigen moet zwaaien die inmiddels de vlag van hun land van herkomst hebben uitgerold. De katholieke kerk heeft weinig satire nodig om op de hak genomen te worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s